Tisja be’Av

Tisje be’Av valt dit jaar op 16 juli. De naam betekent: de negende dag van de maand Av. Dat is volgens de overlevering de datum waarop de eerste tempel werd verwoest (in 586 v.Chr.), en later ook de tweede tempel (in 70 na Chr.). Ook een aantal andere rampen voor het jodendom vielen op deze datum.

Net als op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) wordt er 25 uur streng gevast; er wordt ook niet gedronken. Andere manieren waarop rouw wordt uitgedrukt zijn: men draagt geen leren schoenen, maar sloffen, sportschoenen o.i.d. Men zit niet op de normale hoogte, maar op lage krukjes of op de grond. Bij de ‘Klaagmuur’ zie je ook wel dat de plastic stoelen op de rug worden gelegd; de rugleuning wordt gebruikt als zitting, en omgekeerd.

Ik maakte gisterenavond het begin van Tisja be’Av mee bij de zgn. Masorti Kotel. Dat is eigenlijk het verlengde van de ‘Klaag­muur’, aan de andere kant van de opgang naar het tempelplein, onder de Boog van Robinson. Het is onderdeel van het Archeologic Park, en normaliter moet je toegang betalen, maar er kunnen ook plechtigheden plaatsvinden (o.a. ook Bar Mitswa vieringen), waarbij – naar de gewoonte van de Masorti oftewel Conservatives – er geen onderscheid wordt gemaakt tussen mannen en vrouwen.

We waren er met ongeveer 200 personen. Een deel daarvan was – net als ik – voor een zomercursus bij de Conservative Yeshiva. Anders dan bij de ‘Klaag­muur’ (waar men in kleine groepjes samen bidt en leest) deed iedereen hier mee met één dienst. We werden niet gestoord door allerlei geluiden door elkaar, en allerlei toeristen. We zaten bijna letterlijk op de puinhopen: op de stenen die daar opgegraven zijn. Op die plek liggen ook nog enorme brokken steen die bij de verwoesting van de tempel naar beneden werden gekieperd. Na het avondgebed werd het boek Klaagliederen gereciteerd. Het was bij­zonder indrukwekkend.

De plek waar we het boek Klaagliederen lazen.
Deze foto is daar een andere keer, overdag genomen.

Bij de ‘Klaagmuur’. Men zit op de grond of op lage krukjes. Geen leren schoenen.