Joods-christelijk gesprek in Israël

Even ten noorden van Afula liggen de gebouwen van het Yizreel Valley College, een Hogeschool met zo’n 5000 studenten. In het YVC zijn een paar Centra gevestigd. Eén daarvan is het Galilee Center for Studies in Jewish-Christian Relations (CSJCR). Een opmerkelijke overeenkomst met het CIS in de CHE.

Op 8 januari bezochten we met een groep predikanten uit de PKN het CSJCR. De directeur van het Centrum, dr. Faydra Shapiro*, hield een lezing over de Joods-christelijke relaties in Israël, en hoe die verschillen van die in andere landen.

Ze vertelde over de grote vooruitgang die de laatste 60 jaar is geboekt. Het is nodig, zei ze: ‘De geschiedenis vereist dat Joden en christenen elkaar ontmoeten.’

De contacten in Israël zijn anders doordat hier de rollen omgekeerd zijn. Er is een Joodse meerderheid, en een heel kleine christelijke minderheid (2% – zoals elders vaak de Joden). De Joden hebben macht en daarmee andere mogelijkheden en verantwoordelijkheden voor samenspreken en -werken. Het antisemitisme is hier geen beheersend thema.

Bij veel Joden – zeker bij hen die uit Arabische landen naar Israël gekomen zijn – is er heel weinig kennis van en ervaring met het christenen. Vaak is er een houding van ‘We zijn niet tegen christenen, maar waarom zouden we ons ermee bezighouden? Waarom zouden we een kerk binnengaan? Dat is van hen – laat ze.’ De zorg over christelijke ‘zending’ of evangelisatie onder Joden is hier minder dan in het buitenland. Elders kan het een zorg zijn om jongeren bij het jodendom te houden, maar hier zijn ze ingebed in de Joodsheid van het hele leven. Messiasbelijdende Joden zijn in Israël langzamerhand wat meer geaccepteerd, Ze bleken en blijken vaak goede burgers.

In Israël gaat het bij de ontmoeting om hoe je de Bijbel leest – maar ook hoe je ‘de ander leest’. In de complexe samenleving is er heel sterk een aflezen van politieke stellingname uit soms de kleinste details, bv. van hoe je je kleedt. Dat kan terecht zijn, en gewild door degene die ‘gelezen’ wordt. Maar er is ook veel onterecht vooroordeel. ‘Een neutrale houding, committed to naivity, dat kan niet in Israël.’

Het CSJCR is gevestigd op een gunstige plek. In een College, een academische gemeenschap. In Galilea, waar de verhoudingen anders liggen, minder scherp dan elders in het land.


* Faydra Shapiro is specialist in hedendaagse Joods-christelijke relaties, met een focus op evangelische christenen. Ze is afkomstig uit Toronto, Canada, waar ze meer dan tien jaar professor was in de Wilfred Laurier University, afdeling Religie en Cultuur. In 2012 is ze in Galilea komen wonen en voor het CSJCR gaan werken.