Bedevaart van gebed

Het bezoek van paus Franciscus was ‘een bedevaart van gebed’. Hij heeft op diverse bijzondere plekken mooie woorden gesproken tot een veelheid van mensen. Maar hij sprak ook vaak nadrukkelijk tot God, hij ging in gebed. Er waren daarbij een paar dingen die niet op het programma stonden.

Hij stond onverwacht stil bij ‘de muur’ in Bethlehem. Vaker gaat deze paus tegen protokollen in zijn eigen gang – of beter: de weg waarvan hij overtuigd is dat hij die als christen moet gaan. Het gebeurde enkele minuten na een appèl naar beide zijden om te komen tot een oplossing voor het conflict. Hij stapte uit de paus­mobiel en liep naar de betonnen afscheiding toe, legde zijn hand ertegen­aan en bad. Een stil statement bij dit symbool van verdeeldheid en conflict. Maar koos hij met deze uiting van compassie met lijden van de Palestijnen niet hun kant?
de paus bij de afschermingsmuur Hij stond naast de oproep ‘Free Palestine’ en een tekst ‘Bethlehem lijkt op het Getto van Warschau’, en onder de woorden: ‘Paus, we hebben iemand nodig om over gerechtigheid te spreken’. (De woorden zijn heel kort voor de komst van de paus op een schoongemaakt stuk muur gezet, zie The story behind the iconic photo at the Separation Wall.)

Twee dagen later in Israël hield Netanyahu de paus voor waarom de afschermingsmuur gebouwd is, op de Herzlberg, bij het monument voor de slachtoffers van terreur. de paus bij een monument voor slachtoffers van terreurNetanyahu vroeg de paus op het laatste moment ook dit monu­ment te bezoeken. Hij bracht hem bij de plek voor de gedachtenis aan de 85 slachtoffers van een bom­aanslag op Joden in Buenos Airos, in 1994 (de paus was daar toen hulpbisschop, later aarstbisschop). Ook hier bad de paus – vast en zeker niet minder bewogen over het lijden aan deze kant. Ook dit gebed stond eigenlijk niet op het programma.

Nog een onverwacht gebeuren was de uitnodiging van de paus aan de Palestijnse president Abbas en de Israëlische president Peres, om naar Rome te komen voor een gezamenlijk gebed om vrede. Beiden hebben de uitnodiging aanvaard. Wat gaat het betekenen als dan mensen niet direct met elkaar in gesprek gaan, maar samen zullen spreken en roepen tot God?

Je kunt kritische en cynische noten zetten bij deze dingen; je kunt er een heleboel over gaan zeggen. Maar je kunt ook meegaan in de beweging van gebed, en met alles – voortdurend – naar God toegaan.

De paus beloofde tegenover president Peres voor Israël te bidden:

Ik zeg u toe te bidden voor de instellingen van de staat Israël en voor zijn burgers. Ik beloof vooral voortdurend God te vragen om vrede en om alle zegeningen die direct gerelateerd zijn aan vrede: veiligheid, welvaart en broeder­schap.
Wij verwerpen ondubbelzinnig alles wat ingaat tegen vrede en coëxistentie van Joden, christenen en moslims, inclusief: geweld en terrorisme en alle vormen van discriminatie op grond van religie; alle vormen van antisemitisme; alle daden van intolerantie jegens mensen of jegens heilige plaatsen van Joden, christenen of moslims.

(Zie voor meer: Live-blog in HaAretz)