De ‘heilige’ tempelberg

Ik sprak met een sjeich, een islamitische leider. Hij stelde dat toeristen als zodanig welkom zijn op de tempelberg – ook in de moskee. Mijn ervaring is anders. Op het plein kun je als niet-moslim nog een paar uur per dag komen, maar de moskee kom je niet meer in, zeker niet de Rotskoepel met z’n gouden dak en heel mooi interieur. Vroeger – ik weet het nog van mijn eerste bezoeken aan Israël, in de jaren ’70, was het inderdaad geen probleem. Maar dat is nu dus anders. Al tientallen jaren.

Een belangrijke term als het gaat om de tempelberg is: status quo. Dat betekent: alles blijven zoals het is, om problemen te voorkomen. Eenzelfde status quo-regeling geldt ook op andere heilige plaatsen, bv. de Grafkerk.

Dezer dagen klagen moslims erover dat Joden op de tempelberg aan die status quo tornen; er komen er meer en ze willen steeds meer. Ondertussen is er in elk geval door henzelf wel een en ander veranderd, in een al lang lopend langzaam proces – bv. wat betreft de toegang tot de Gouden Koepel en uitbreiding van hun gebedsruimten.

Er zijn ook aan Joodse kant veranderingen. Lange tijd was de regel: je mag die plek niet betreden, want je zou daar zomaar kunnen lopen over de plek waar de tempel zelf stond en waar het heilige der heiligen was (het is niet bekend waar op de berg dat precies was). Nu willen er toch steeds meer Joden komen en velen willen daar dan ook bidden. Het Temple Institute maakt er geen geheim van dat zij de tempel herbouwd willen zien, en met voorbereidingen bezig zijn – maar wanneer het ervan zal komen is aan God en men wilt op Zijn tijd wachten.

De reactie van moslims is heftig – vaak ook gebaseerd op opgeklopte verhalen en complot-theorieën. De regering verzekert keer op keer dat men de status quo wil eerbiedigen: Joden mogen wel op de tempelberg komen maar daar niet bidden. Op Youtube zijn filmpjes te vinden van hoe Joden die toch gingen bidden door de politie gearresteerd werden. Er zijn ook groepen moslim-vrouwen actief die Joden volgen en als zij (lijken te) bidden lastig vallen; die dan Alla hoe akbar schreeuwen en gillen. Er zijn op Youtube filmpjes met ontluisteren­de voor­beelden van te vinden.



Grover geweld wordt gebruikt door moslim jongeren. Er zijn halve en hele veldslagen gevoerd tussen de politie en jongeren – al sinds oktober 2014 waren er regelmatig rellen, maar nu (in september 2015, met nam rond de Joodse feestdagen) is dat sterk verhevigd. Jongeren verzamelden zich in de El Aksa moskee met stenen, vuurwerk en brandbommen. Het kwam tot zeer heftige clashes.

rellen op het tempelplein

Van de kant van moslims wordt voortdurend heftige kritiek geuit op het harde ingrijpen van Israël. Bijvoorbeeld door Mahmoed Abbas, koning Abdullah van Jordanië en Knessetlid (voor Arabische partij) Jamal Zahalka. Het is olie op het vuur. En het klinkt hypocriet, als je ziet hoeveel geweld er van moslim-zijde op de tempelberg wordt gebracht. Men heeft het gebied met steeds tot hun ‘heilige gebied’ gemaakt, en dat heel exclusief, uit-sluitend.

Het is meer dan triest als je ziet hoe er op de tempelberg – als hoogst heilige plaats in de ogen van Joden en moslims – op allerlei manieren onheilig vuur opvlamt.