Schijnrein

Een ultra-orthodoxe en antizionistische rabbijn besprak een dezer dagen met jesjieva-studenten waarom een varken zo onrein is. De bepaling voor reine dieren is dat zij én in tweeën gespleten hoeven hebben én herkauwen (Lev. 11:3, Deut. 14:6). Varkens hebben wel het uiterlijke kenmerk – de gespleten hoeven – maar niet het innerlijke, het herkauwen. Ze zijn daarmee niet half-rein. Integendeel. ‘Iedereen weet dat het varken het ultieme voorbeeld is van verboden voedsel. en dat het Joodse volk zich er zo ver van distantieert dat het synoniem geworden is voor al wat gruwelijk en walgelijk is; dat is omdat het dier als hij ligt zijn poten uitsteekt, als om te zeggen “zie mij, ik ben koosjer” [met gespleten hoeven als één van de twee kenmerken van reine dieren]; daarmee is het veel gevaarlijker dan andere verboden dieren!’

Dit is een aardig voorbeeld van aansprekende rabbijnse exegese. Minder aardig is de manier waarop de rabbijn het uitwerkte: met een felle aanval op een vooraanstaand (religieus-zionistisch) politicus. ‘Dat is hoe het heden is: we lijden allereerst en het meest onder hen die zeggen religieus te zijn en claimen te werken in naam van de religie. Wat zou het goed zijn als die corrosieve man die samenwerkt met de regering om de ware religie te ondermijnen die halve kippa van hem – of slechts 1/3 – van zijn hoofd zou halen.’*

Ik moet bij een zo fel van leer trekken en oordelen denken aan woorden van Jezus over rein en onrein: ‘Niet wat de mond ingaat verontreinigt de mens; maar wat de mond uitkomt, dát verontreinigt de mens’ (Matt. 15:11).

Tussen haakjes: die uitspraak betekent niet dat Jezus en zijn discipelen gerust niet-koosjer voedsel gegeten zou hebben. De reactie van Petrus op het visioen van het laken met onreine dieren (Hand. 10:11-14) laat zien hoever dat van hen afstond. De discussie in Mattheüs 15:1-20 is ook niet naar aanleiding van wat de Tora zegt over rein of onrein voedsel; het gaat over een gebod uit ‘de overlevering van de ouden’ (vs. 1).

* zie: www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/210137#.VwHFeKSLQcU