Trump met een talliet

Donald Trump met een gebedsmantel
Trump met Talliet
kerktalliet
‘gebruikelijk bij ons in de kerk’

Een schokkend beeld voor veel Joden: presidentskandidaat Donald Trump die een talliet (Joodse gebeds­mantel) draagt – en dat in een kerk! Times of Israel kopte:

Jews nonplussed as Trump dons tallit at church

Het gebeurde in de Great Faith Ministries kerk, in Detroit. Bishop Wayne Jackson zegt: ‘Dit is voor ons helemaal niet ongebruikelijk. Bij ons in de kerk hebben veel mensen er een om. Ik heb zelf meerdere gebedsmantels; eentje zelfs gekregen van een Joodse advocaat.’

Jackson wijst op Numeri 15:38-40, waar staat dat we kwasten (tsietsiet) aan ons kleed moeten dragen, die Gods verbond en genade representeren. Die ‘gedenkkwasten’ vind je aan de talliet. ‘En onze messias Jezus droeg natuurlijk ook een talliet.’

Trump was er niet van tevoren over ingelicht, maar – aldus Jackson – ‘He loved it. I told him I had one for him and one for his wife.’

Van Joodse kant kwamen spottende en geërgerde reacties.

‘Wacht even – heeft Trump bar mitswa gedaan?’

‘Dit is het ergste soort toe-eigening, totaal respectloos.’

De verontwaardigde reacties zijn heel goed te begripen. De talliet is iets wat specifiek bij het Jodendom hoort en bij het gebed. Voor hen heel eigen en betekenisvol. Daarom stuit het hen tegen de borst als niet-Joden ermee aan de haal gaan.

Er zijn – steeds meer, denk ik – christelijke groepen waar de talliet wordt gebruikt. Dat doet men doorgaans vanuit verbondenheid met Israël. De bedoeling is dan heel positief. Maar laat men zich wel realiseren dat het bij (veel) Joden heel anders overkomt.

De verwijzing naar de geboden in Num 15 (en Deut. 22:12) – waardoor de talliet ook iets voor/van ons zou zijn – is te kort door de bocht. Vanuit die teksten is het in het Jodendom gekomen tot het gebruik van de grote talliet (de gebedsmantel) en de kleine talliet (het voortdurend gedragen hemd met tsietsiet, met allerlei rabbijnse bepalingen voor hoe het eruit moet zien en hoe het moet worden gebruikt. Niet-Joodse kringen moeten zich niet zomaar die eigen Joodse uitwerking – geheel of gedeeltelijk – toe-eigenen. Te makkelijk wordt gedacht: als wij het nu hetzelfde als de Joden doen, dan houden we ons aan de Bijbelse bepalingen. Dat gebeurt ook met betrekking tot het vieren van Bijbelse feesten op de manier waarop de Joden het vandaag de dag doen.

Ik ben er heel erg voor om van Joden te leren, want ik zie in de manier waarop in het Jodendom geboden uit de Tora concreet vorm hebben gekregen veel goeds en moois. Maar daarmee is het nog niet dé manier, ook voor ons. En in elk geval moeten we niet zomaar aan de haal gaan met wat Joden – terecht – beleven als iets dat typisch van hen is. Meer respect, alstublieft!