Gehoord, gezien, gelezen

We lopen nu een maand rond in Jeruzalem als vertegenwoordigers van het CIS. In deze blog wil ik enkele uitspraken doorgeven die me in deze maand ter ore of onder ogen kwamen. Oneliners die mij aan het denken hebben gezet, en dat hopelijk ook bij u en jou doen.

‘Vertrouw de woorden van een profeet niet, tenzij hij tranen in zijn ogen heeft’
Het is een uitspraak die werd gedaan op een Mussar cursus naar aanleiding van het thema: de waarheid spreken. In Mussar gaat het om gelovige karakter ontwikkeling. Of om het in Nieuw Testamentische taal te zeggen: de uitwerking van de vruchten van de Geest in je dagelijks leven. Van een profeet wordt verwacht dat hij de waarheid spreekt, ook als die pijnlijk is. Maar wanneer spreekt hij echt de waarheid? Je ziet het aan zijn ogen.

‘Niet alleen komen wij Joden naar dit land Israël toe, maar dit land komt ook naar ons toe’
Een opmerking  van Joseph Shulam, voorganger van de Netivyah gemeente, in een preek naar aanleiding van de vele archeologische vondsten die momenteel in Israël worden gedaan. Die vondsten bevestigen wat in de Bijbel staat, dat het volk Israël duizenden jaren geleden in dit land woonde. Het toont aan dat hun aanwezigheid nu een voortzetting is van hun aanwezigheid toen.

‘De Joodse traditie en halacha zijn tot stilstand gekomen en zijn niet in staat antwoord te geven op de hedendaagse realiteit, vooral met betrekking tot de Joodse staat, die een compleet nieuwe situatie heeft doen ontstaan waarop de halacha niet was voorbereid’
Deze uitspraak brengt ons midden in het Joodse leven. Hij werd gedaan in de krant ‘Jerusalem Post’ door rabbijn Nathan Lopes Cardozo. Voor orthodox Joodse oren zijn dit explosieve woorden. Want de rabbijn zegt dat de huidige wijze van leven (halacha, de weg die je concreet gaat gebaseerd op de Thora) voor de moderne tijd niet toereikend is. Deze rabbijn, afkomstig uit Nederland, wordt door sommigen in Israël gezien als de rabbijn voor het nieuwe millennium.

‘Ivriet (het hedendaagse Hebreeuws) wordt door veel chassidische groeperingen beschouwd als een taal die is uitgevonden door ongelovige Joden, en gezien als straattaal.
Deze uitspraak stond in een artikel in de krant Ha-aretz en laat iets zien van de spanningen in de Israëlische samenleving. Ultra orthodoxe groeperingen (chassidiem) nemen niet alleen uit conservatisme maar ook om theologische redenen afstand van de Israëlische maatschappij. Omdat deze staat niet door de Messias maar door mensen is gesticht is het niet hun staat. Eén van de manieren om zich van die maatschappij te onderscheiden is het gebruik van het Jiddisch; dat is de taal die vroeger door Joden in Oost Europa werd gesproken, een mengeling van Hebreeuws, Duits en andere talen. Het artikel vertelt dat in bepaalde kringen religieuze leiders steeds sterker erop aandringen dat al hun volgelingen in dagelijkse gesprekken alleen nog maar Jiddisch spreken, want zo kan het Hebreeuws de heilige taal blijven die alleen gebruikt mag worden in de heilige setting van studie en synagogale eredienst.

Ds Rien Vrijhof, Jeruzalem